Verval van indexatieperspectief kan leiden tot pensioenarmoede

Werknemers, ex-werknemers en gepensioneerden kunnen ernstig worden gedupeerd als hun pensioen wordt achtergelaten bij, of overgedragen aan een nieuwe pensioenuitvoerder (een pensioenfonds of een verzekeraar) en daardoor  elk perspectief op de indexatie – ofwel een pensioenverhoging – komt te vervallen.

De pensioentoezegging wordt daarmee zonder kennis en/of instemming gewijzigd. 

De rechter heeft in een uitspraak (1) dit een wanprestatie van de werkgever jegens gepensioneerden genoemd, en de werkgever werd veroordeeld om de schade te vergoeden!

In november 2016 kwam er op de website www.pensioenklokkenluider.nl een melding van een oud-werknemer dat het perspectief op pensioenverhoging (in jargon: het indexatie-perspectief) was vervallen.

Naar aanleiding hiervan willen wij nader onderzoek doen.

 

Wat is er aan de hand?

Bij de meest gebruikelijke pensioenregeling (een middelloonregeling) is het in het algemeen gebruikelijk dat opgebouwde en ingegane pensioenen jaarlijks worden aangepast aan bijvoorbeeld de prijsontwikkelingen. Deze aanpassing wordt vaak afhankelijk gesteld van de middelen die beschikbaar komen uit de zogenaamde ‘overrente’ die de pensioenuitvoerder jaarlijks uitkeert. Overrente is het verschil tussen het rendement dat wordt behaald en de door de pensioenuitvoerder gehanteerde ‘rekenrente’, bijvoorbeeld 3% om de verplichtingen te berekenen. Als dit verschil positief is, dat wil zeggen dat het behaalde rendement meer dan 3% is, kan er sprake zijn van indexatie.

Wat is er nu aan de hand? In de overeenkomst tussen de werkgever en de pensioen-uitvoerder wordt onder andere bepaald wat er gebeurt als de overeenkomst niet wordt voortgezet en de opgebouwde pensioenen en het achterliggende pensioenvermogen bij de oude pensioenuitvoerder wordt achtergelaten. Vaak is bepaald dat als er negatieve overrente ontstaat, dus het behaalde rendement is minder dan 3%, er een definitief einde komt aan de overrente uitkering door de pensioenuitvoerder.

Het is duidelijk dat in de huidige situatie met zeer lage rentes er geen positieve, maar negatieve overrente is. Pensioenen zullen dan nooit meer worden verhoogd, waardoor de pensioenen door de inflatie steeds minder waard worden.

Door eenzijdig in de overeenkomst tussen de werkgever en de pensioenuitvoerder te verklaren dat er definitief een einde komt aan indexatie is zeer voorbarig. Pensioen gaat  over lange periodes (van 21 jaar tot gemiddeld boven de 80 jaar). De kans dat er in de toekomst weer overrente kan ontstaan is niet ondenkbeeldig.

 

Uitspraak gepensioneerden Euronext

De gepensioneerden van een bedrijf genaamd Euronext werden met deze situatie geconfronteerd en hebben de rechtsgeldigheid van de beëindiging van de overrente aan de rechter in 2016 voorgelegd.

De rechter gaf de gepensioneerden gelijk en oordeelde dat door de beëindiging van de overrente-uitkering de werkgever wanprestatie pleegt jegens de gepensioneerden. Euronext werd veroordeeld om de schade die de gepensioneerden lijden te vergoeden.

Echter, deze zaak is slechts één zaak van één rechter en dus is nader onderzoek nodig.

 

Aansprakelijkheid

Er kunnen veel werkgevers zijn die op deze wijze en met deze gevolgen de overeenkomst met de pensioenuitvoerder hebben beëindigd en waarbij het perspectief op indexatie is komen te vervallen.

(Ex-)medewerkers en gepensioneerden kunnen hierover niet voorgelicht zijn, laat staan dat ze hiermee hebben ingestemd. Uit de uitspraak van de rechter blijkt dat het indexatieperspectief moet worden hersteld.

Uit een eerste voorzichtige begroting blijkt dat het herstel van het indexatieperspectief voor  (ex-)werknemers en gepensioneerden tot tientallen procenten meer pensioen kan leiden. Wij willen deze situatie in kaart brengen, zodat deze misstand kan worden opgelost. En wie wil debet zijn aan de pensioenarmoede van (ex-)werknemers en gepensioneerden.


Pensioenklokkenluider.nl roept een ieder die deze situatie herkent op zich te melden, zodat zoveel mogelijk ervaringen meegenomen kunnen worden in het onderzoek.

Plaats een reactie op dit bericht, of meld u zich via onze contactpagina.


– Ruud Junge, pensioenadviseur Stattler en Waldorff
– Hans van Meerten, hoogleraar pensioenrecht Universiteit Utrecht
– Gerard van der Toolen, Stichting Pensioenopleiding & Advisering Ondernemingsraden

 

(1) Uitspraak van de rechter d.d. 24-06-2016 inzake de Vereniging Pensioengerechtigden Euronext Amsterdam:
https://www.navigator.nl/document/id398894b1f4174384b7739f73d00bb1fd/ecli-nl-rbams-2016-6742-rb-amsterdam-24-06-2016-nr-2990426-cv-expl-14-11251

 

Indexatie vervalt zonder instemming

Ik heb gewerkt bij een bedrijf dat de pensioenregeling veranderd heeft nadat ik uit dienst ben gegaan. Mag dit zomaar?

Wij hadden een middelloonpensioen, waarbij volgens het reglement de pensioenen voor de mensen die uit dienst waren en voor de gepensioneerden jaarlijks verhoogd zouden worden voor zover de verzekeraar winstdeling zou geven.

Nu heeft de werkgever een nieuw contract afgesloten en volgens mijn ex-werkgever wilde de verzekeraar niet langer winstdeling geven over de opgebouwde pensioenen in het oude contract. De afgelopen jaren was er al niets betaald omdat de verzekeraar geen winstdeling gaf, maar als de inflatie en de rente weer omhoog gaan dn krijg ik nog steeds niets.

Mij is niets gevraagd en nu word ik geconfronteerd met deze verlaging van mijn pensioen.

Kan dit zomaar?

Ik heb ook navraag gedaan bij de Ondernemingsraad die ingestemd heeft met de nieuwe pensioneregels, maar zij waren niet op de hoogte van deze bepaling.

Wat kan ik nog doen?

Verandering van de pensioenregeling

Mevrouw, heren,

Hiermee wil ik graag de klok luiden over het volgende.

Van oudsher hebben wij een pensioenregeling die onder andere is gebaseerd op middelloon plus indexatie.

Omdat ik heb geconstateerd dat de pensioenen de afgelopen jaren niet zijn verhoogd/geïndexeerd heb ik de werkgever de volgende vragen gesteld:

  • Waarom worden onze pensioenen niet geïndexeerd?
  • Wat zijn de voorwaarden voor indexatie?
  • Als onze pensioenen niet meer geïndexeerd worden, wat is er veranderd ten opzichte van enkele jaren geleden toen er wel geïndexeerd werd?

Wij hebben geen eigen pensioenfonds, waardoor wij geen onderdekking kunnen hebben.

Mijn werkgever antwoordde onder andere het volgende:

“De pensioenen worden geïndexeerd uit de overrente en deze wordt al jaren niet betaald door onze verzekeraar. In 2001 is de indexatie door de verzekeraar aangepast van onvoorwaardelijke naar voorwaardelijke indexatie en deze wordt uit de overrente betaald als er ook overrente is. Van overrente is sprake als de daadwerkelijke rente hoger is dan de rente waarmee de verzekeraar de premies berekent.

Wij hebben de OR eind 2000 geïnformeerd over dit besluit en de werknemers hebben een addendum op hun pensioenreglement ontvangen (addendum 3 april 2001).

Ook wij hebben navraag gedaan bij de verzekeraar en deze verklaarde het uitblijven van de indexaties als volgt:

“Wij berekenden de pensioenen tot 2001 met een rekenrente van 4% en deze is vanaf 2001 aangepast naar 3%. De premie steeg hierdoor fors en om de stijging van de premie wat te dempen is er in 2000/2001 overleg geweest om de indexaties niet meer vast te maken maar afhankelijk te maken van de winstdeling van de verzekeraar”.

Ik hoor graag of een verandering van de pensioenregeling op deze wijze gebruikelijk is.

 

Nooit meer indexaties?

Beste pensioenklokkenluider.nl

Als lid van de pensioencommissie van de OR wil ik de volgende zaak voorleggen en vragen wat we hiermee kunnen.

Onze werkgever heeft de pensioenregeling bij een verzekeraar ondergebracht. Het was een middelloonregeling met indexatie. De indexatiebepaling was als volgt: “De werkgever probeert jaarlijks de pensioenen van de werknemers aan te passen”. De werkgever gebruikt hiervoor de overrente die de pensioenuitvoerder ter beschikking stelt.

Enige jaren geleden is de pensioentoezegging, omdat de kosten te hoog werden,  veranderd van een middelloonregeling in een beschikbare premieregeling. De adviseur heeft verteld hoe de nieuwe pensioenregeling eruitziet,  gezegd dat de opgebouwde pensioenen zouden worden gegarandeerd en dat er niets verandert. Lees meer…